Od elektrolizera do zakładu przemysłowego. Rola inżynierii w projektach wodorowych na przykładzie convex ZT GmbH
Wprowadzenie
W projektach wodorowych o mocy 100 MW i więcej sam elektrolizer jest tylko jednym z elementów całego przedsięwzięcia.
Inwestor musi jednocześnie rozwiązać kwestie lokalizacji, zasilania, uzdatniania wody, infrastruktury procesowej, budynków i konstrukcji, pozwoleń, bezpieczeństwa, sprężania, magazynowania oraz odbioru wodoru. W zależności od projektu dochodzi również infrastruktura przesyłowa łącząca instalację z przemysłowym odbiorcą.
W tym łańcuchu funkcjonują firmy, których działalność jest znacznie mniej widoczna niż producentów elektrolizerów czy dużych koncernów energetycznych. Jednym z przykładów jest austriacka convex ZT GmbH.
Analiza jej publicznie dostępnego portfolio pokazuje kilka różnych ról: od dokumentacji budowlanej i konstrukcyjnej, przez dokumentację pozwoleń i projekt wykonawczy, po przygotowanie dokumentacji przetargowej dla integratora instalacji.
To interesujący przypadek nie dlatego, że convex jest największą firmą inżynieryjną w sektorze wodoru. Przeciwnie. Portfolio pokazuje, jak konkretne zadania inżynieryjne są rozdzielane pomiędzy inwestora, generalnego projektanta, dostawcę technologii, EPC i wyspecjalizowane biuro projektowe.
1. Gdzie znajduje się biuro projektowe w łańcuchu projektu wodorowego?
Uproszczony schemat dużej inwestycji może wyglądać następująco:
inwestor / deweloper
↓
technologia elektrolizy
↓
projektowanie i integracja instalacji
↓
EPC / wykonawcy
↓
budynki, konstrukcje, instalacje pomocnicze i infrastruktura
↓
produkcja, przesył i odbiorca H₂
W praktyce granice pomiędzy tymi funkcjami są płynne.
Przykładowo w projekcie HYROS w Rostocku Andritz realizuje instalację na zasadzie EPC, wykorzystując technologię alkalicznej elektrolizy ciśnieniowej HydrogenPro. convex ZT wykonuje natomiast na zlecenie Andritz basic design i permit design dla robót budowlanych. (Convex)
W projekcie UPHY LARGE sytuacja jest inna: inwestorem jest OMV, konsorcjum realizacyjne tworzą Siemens Energy i STRABAG, a convex wraz z NowyZorn wykonuje na zlecenie STRABAG dokumentację budowlano-prawną oraz projekt wykonawczy w zakresie budownictwa. (Convex)
W WAL Lubmin rola convex jest jeszcze inna: firma przygotowała przetarg dla integratora instalacji. (Convex)
To ważne rozróżnienie. Nie ma jednego modelu współpracy.
2. WAL Lubmin – projekt, w którym szczególnie dobrze widać znaczenie integracji
100 MW w pierwszej fazie, potencjał lokalizacji 600 MW
Projekt Wasserstoff aus Lubmin (WAL) rozwijają H2APEX i Copenhagen Infrastructure Partners poprzez GHS2 GmbH.
Pierwszy etap zakłada 100 MW elektrolizy alkalicznej. Potencjał całej lokalizacji określono na 600 MW.
Według informacji convex instalacja ma być zasilana energią elektryczną pochodzącą bezpośrednio z morskiej energetyki wiatrowej na Bałtyku. Planowana produkcja wynosi około 10 000 ton zielonego wodoru rocznie, a rozpoczęcie produkcji zakładane jest od 2029 r. (Convex)
Wodór ma trafiać do działającego już gazociągu wodorowego Flow, którego operatorem jest GASCADE. (Convex)
Co robi convex?
Tutaj zakres jest bardzo konkretny.
Na zlecenie właściciela lub jego projektanta odpowiedzialnego za pozwolenia convex przygotował tender dla integratora instalacji. (Convex)
Nie oznacza to, że firma jest dostawcą elektrolizera ani że realizuje cały projekt EPC.
Jej zadaniem jest przygotowanie dokumentacji, która pozwala inwestorowi przejść do kolejnego etapu: wyboru podmiotu odpowiedzialnego za integrację instalacji.
To pozornie mniej spektakularna część projektu niż sam elektrolizer. Z punktu widzenia realizacji inwestycji jest jednak istotna, ponieważ właśnie na etapie specyfikacji trzeba określić zakres odpowiedzialności kolejnych wykonawców oraz wymagania wobec całej instalacji.
Infrastruktura przesyłowa
WAL jest również dobrym przykładem tego, że produkcja H₂ nie kończy się na ogrodzeniu elektrolizera.
GASCADE uruchomiło w grudniu 2025 r. około 400 km infrastruktury przesyłowej przystosowanej do transportu wodoru w ramach programu Flow. Trasa łączy Lubmin z Bobbau w Saksonii-Anhalt. (GASCADE)
W marcu 2026 r. WAL zarezerwował przepustowość w niemieckiej sieci wodorowej, co ma umożliwić późniejsze połączenie planowanej produkcji z odbiorcami. (GASCADE)
To ważne rozróżnienie:
infrastruktura przesyłowa nie gwarantuje rentowności projektu, ale usuwa jeden z technicznych warunków koniecznych do dostarczenia wodoru poza miejsce produkcji.
3. HYROS Rostock – 100 MW i granica pomiędzy EPC a projektowaniem budowlanym
W Rostocku REPCO – spółka będąca wspólnym przedsięwzięciem RWE Generation, EnBW Neue Energien, RheinEnergie i Rostock Port – realizuje instalację produkcji zielonego wodoru o mocy 100 MW.
Po uzyskaniu Notice to Proceed Andritz realizuje projekt na zasadzie EPC, wykorzystując technologię alkalicznej elektrolizy ciśnieniowej HydrogenPro. Zakres EPC obejmuje m.in.:
- instalację produkcji wodoru,
- instalacje pomocnicze,
- instalacje zasilające,
- oczyszczanie wodoru,
- sprężanie,
- magazynowanie,
- stację tankowania wodoru.
Uruchomienie planowane jest na pierwszą połowę 2029 r. (Convex)
Rola convex
Na zlecenie Andritz convex odpowiada za:
construction works basic design
oraz
construction works permit design.
Czyli zakres dotyczący robót budowlanych na etapie projektu podstawowego i dokumentacji pozwoleń. (Convex)
To dobry przykład podziału odpowiedzialności:
REPCO → inwestor
Andritz → EPC
HydrogenPro → technologia elektrolizy
convex → określony zakres projektowania budowlanego
Taki model pokazuje, dlaczego określenie „projekt wodorowy” nie oznacza jednego wykonawcy realizującego wszystkie elementy.
4. UPHY LARGE – 140 MW i połączenie elektrolizera z rafinerią
Projekt OMV w Bruck an der Leitha jest większy od HYROS i ma moc 140 MW.
OMV planuje produkować do 23 000 ton wodoru rocznie, wykorzystując energię ze źródeł odnawialnych. Uruchomienie instalacji jest planowane na koniec 2027 r. (Convex)
W lipcu 2026 r. Europejski Bank Inwestycyjny poinformował o udzieleniu OMV 450 mln euro kredytu na projekt, którego całkowity koszt inwestycji określono na około 600 mln euro. (OMV)
To pozwala spojrzeć na projekt nie tylko jako instalację elektrolizy, ale jako inwestycję przemysłową z dużym komponentem infrastrukturalnym.
Rola convex
Za realizację odpowiada konsorcjum:
Siemens Energy + STRABAG
Siemens Energy odpowiada za technologię elektrolizy i inżynierię instalacji, a STRABAG za wykonanie robót budowlanych. (Convex)
convex wraz z NowyZorn wykonuje na zlecenie STRABAG:
- projektowanie związane z uzyskaniem pozwoleń budowlanych i przemysłowych,
- projekt wykonawczy w zakresie budownictwa. (Convex)
Jeszcze jeden ważny element
Projekt nie kończy się na produkcji wodoru.
Dokumentacja OMV dotycząca rurociągu UPHY Large przewiduje połączenie nowej instalacji elektrolizy w Bruck an der Leitha z rafinerią Schwechat. Planowany rurociąg ma około 22 km i średnicę DN 250; pierwsza dostawa wodoru do rafinerii była wskazywana jako cel na czerwiec 2027 r. (OMV)
To pokazuje rzeczywistą skalę „systemu”:
OZE → elektroliza → infrastruktura H₂ → rurociąg → rafineria
Sam elektrolizer jest tylko jednym elementem.
5. SALCOS Salzgitter – wodór jako element procesu produkcji stali
Jeszcze wyraźniej widać to w projekcie SALCOS – Salzgitter Low CO₂ Steelmaking.
Na terenie Salzgitter Flachstahl powstaje instalacja elektrolizy o mocy 100 MW.
EPC realizuje Andritz, wykorzystując alkaliczne elektrolizery HydrogenPro. Według informacji convex instalacja ma produkować około 9000 ton zielonego wodoru rocznie, który będzie wykorzystywany do produkcji zielonej stali. (Convex)
Rola convex
Tutaj zakres jest jeszcze węższy i bardzo konkretny:
convex odpowiada za projektowanie budowlane elementów znajdujących się powyżej płyty fundamentowej.
Czyli nie za całą instalację wodorową.
To bardzo dobry przykład, dlaczego przy analizie projektów H₂ trzeba rozdzielać:
- właściciela instalacji,
- EPC,
- dostawcę elektrolizerów,
- projektantów,
- wykonawców,
- odbiorcę wodoru.
W SALCOS wodór nie jest produktem końcowym. Jest medium procesowym wykorzystywanym w transformacji produkcji stali.
6. GET H2 NUKLEUS – elektroliza połączona z infrastrukturą przemysłową
Projekt GET H2 NUKLEUS w Lingen jest jeszcze innym przykładem.
RWE planuje budowę elektrolizy o łącznej mocy 300 MW w trzech etapach. Oficjalny projekt GET H2 zakłada uruchomienie pierwszych 200 MW w 2026 r. oraz rozbudowę do 300 MW w 2027 r. Przy pełnej mocy produkcja ma wynosić około 5,6 t H₂/h. (Hosting Template Site)
Wodór ma być dostarczany do odbiorców przemysłowych, a część infrastruktury przesyłowej ma powstać poprzez dostosowanie istniejących gazociągów. (Hosting Template Site)
Rola convex
convex pracuje tutaj na zlecenie Envi Con Engineering.
Zakres obejmuje:
- projektowanie architektoniczne i konstrukcyjne hal elektrolizerów,
- obiekty pomocnicze,
- budynek uzdatniania wody,
- pompownię wody kanałowej. (Convex)
Warto zauważyć rozbieżność, którą należy zachować w publikacji zamiast ją ukrywać:
oficjalny projekt GET H2 opisuje docelową moc jako 300 MW, natomiast strona convex przy swoim zakresie podaje 200 MW.
Najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie to różnica pomiędzy docelowym zakresem całego projektu a zakresem etapu, dla którego wykonywana była dokumentacja. Publiczne źródła convex nie pozwalają jednak przesądzić tego bardziej szczegółowo. (Convex)
To właśnie przykład informacji, przy której warto zachować ostrożność zamiast sztucznie ujednolicać dane.
7. Green Hydrogen Essen – mniejsza instalacja, podobny problem projektowy
Portfolio convex obejmuje również projekt Green Hydrogen w Essen.
E.ON Hydrogen planuje w porcie w Essen instalację o mocy 20 MW, z produkcją około 2300 ton wodoru rocznie. Wodór ma być dostarczany przedsiębiorstwom transportowym i przemysłowym w obszarze portowym.
Andritz prowadził engineering study dla całej instalacji, obejmujący produkcję wodoru, sprężanie, magazynowanie i obszary załadunku.
convex odpowiadał za basic design i permit design robót budowlanych. (Convex)
To ważny przykład, ponieważ pokazuje, że podobny model współpracy występuje również przy mniejszych projektach.
8. Power-to-Gas Riga – projekt, w którym elektroliza jest tylko jednym z procesów
Riga pokazuje jeszcze inny model.
Projekt zakłada:
biomasa → CO₂ → zielony H₂ → metanizacja → syntetyczny gaz ziemny
CO₂ ma być wychwytywany z gazów odlotowych elektrociepłowni na biomasę, następnie łączony z zielonym wodorem i przekształcany w syntetyczny metan.
Powstały gaz może być magazynowany w istniejącym podziemnym magazynie gazu lub kierowany do sieci gazowej.
Projektowana moc instalacji wynosi 100 MW. (Convex)
Rola convex
Wspólnie z movingpower GmbH convex uczestniczy w przygotowaniu studium wykonalności.
Zakres obejmuje m.in.:
- koncepcję procesu,
- schematy przepływowe,
- bilanse masowe,
- bilanse energetyczne,
- layout instalacji,
- określenie kosztów inwestycyjnych,
- określenie kosztów operacyjnych. (Convex)
To istotne, ponieważ pokazuje, że kompetencje wykorzystywane w projektach wodorowych nie ograniczają się do samej konstrukcji budynków.
W tym przypadku rolą inżynierii jest przełożenie koncepcji technologicznej na konkretny układ instalacji, bilanse i założenia kosztowe.
9. Wind2Hydrogen – punkt wyjścia
Historia zaczyna się wcześniej.
Pilotowy projekt Wind2Hydrogen w Auersthal działał od stycznia 2015 do końca 2017 r.
Instalacja przekształcała energię z farm wiatrowych w wodór. Według convex zastosowano proces elektrolizy zaprojektowany tak, aby szybko reagował na zmienne obciążenie pochodzące z farmy wiatrowej i ekonomicznie wytwarzał wodór pod ciśnieniem około 165 bar. (Convex)
convex, na zlecenie OMV Gas & Power, wykonywał:
- dokumentację do pozwolenia,
- przetarg budowlany,
- projekt wykonawczy. (Convex)
Od tego projektu do współczesnych instalacji 100–140 MW zmieniła się przede wszystkim skala i złożoność integracji.
10. Portfolio w jednym zestawieniu
| Projekt | Lokalizacja | Moc | Zastosowanie / funkcja | Rola convex |
|---|---|---|---|---|
| Wind2Hydrogen | Auersthal | pilot | H₂ z energii wiatrowej | pozwolenia, przetarg budowlany, projekt wykonawczy |
| Power-to-Gas | Ryga | 100 MW | H₂ + CO₂ → SNG | feasibility study, koncepcja, bilanse, layout, koszty |
| GET H2 NUKLEUS | Lingen | 300 MW docelowo | H₂ dla odbiorców przemysłowych | projekt architektoniczny i konstrukcyjny wybranych obiektów |
| SALCOS | Salzgitter | 100 MW | H₂ dla zielonej stali | projektowanie budowlane elementów powyżej płyty fundamentowej |
| Green Hydrogen | Essen | 20 MW | transport i przemysł | basic + permit design robót budowlanych |
| HYROS | Rostock | 100 MW | produkcja H₂ w porcie | basic + permit design robót budowlanych |
| UPHY LARGE | Bruck an der Leitha | 140 MW | H₂ dla infrastruktury OMV/rafinerii | permit design + projekt wykonawczy budownictwa |
| WAL | Lubmin | 100 MW → 600 MW potencjału lokalizacji | H₂ z energii offshore, przesył Flow | dokumentacja przetargowa dla integratora |
Źródła dla poszczególnych pozycji: convex ZT GmbH oraz, dla parametrów całych projektów GET H2 i infrastruktury Flow, odpowiednio GET H2 i GASCADE. (Convex)
11. Co pokazuje to portfolio?
Najciekawszym wnioskiem nie jest sama liczba megawatów.
Portfolio pokazuje, że wraz ze wzrostem skali elektrolizy rośnie znaczenie warstwy integracyjnej projektu.
Instalacja 100 MW nie jest pojedynczym urządzeniem.
Potrzebne są m.in.:
energia elektryczna
→ przyłączenie i infrastruktura elektryczna
→ elektroliza
→ woda i uzdatnianie
→ oczyszczanie H₂
→ sprężanie
→ magazynowanie
→ infrastruktura przesyłowa
→ odbiorca przemysłowy
A równolegle:
lokalizacja
→ pozwolenia
→ budynki
→ konstrukcje
→ fundamenty
→ instalacje pomocnicze
→ bezpieczeństwo
→ wykonawstwo
→ odbiór.
To właśnie pomiędzy tymi elementami znajduje się znaczna część pracy firm projektowych.
12. Czego na podstawie publicznych źródeł nie należy przypisywać convex?
To ważna część analizy.
Publiczne materiały potwierdzają udział convex w konkretnych zakresach projektowych.
Nie należy natomiast automatycznie przypisywać firmie:
- wyboru technologii elektrolizy,
- finansowania projektów,
- odpowiedzialności za cały EPC,
- sprzedaży wodoru,
- zarządzania offtake,
- całkowitej optymalizacji LCOH,
- odpowiedzialności za cały proces bezpieczeństwa instalacji,
- gwarancji parametrów technologicznych elektrolizera.
W poszczególnych projektach te funkcje należą do różnych podmiotów.
Przykładowo:
HYROS: Andritz realizuje EPC, a HydrogenPro dostarcza technologię alkalicznej elektrolizy ciśnieniowej. convex wykonuje określony zakres projektowania budowlanego. (Convex)
UPHY LARGE: Siemens Energy i STRABAG tworzą konsorcjum realizacyjne, podczas gdy convex i NowyZorn wykonują określony zakres projektowy na zlecenie STRABAG. (Convex)
WAL: convex przygotował dokumentację przetargową dla integratora, a nie samą instalację jako EPC. (Convex)
Takie rozdzielenie odpowiedzialności jest istotne przy ocenie rzeczywistego wkładu poszczególnych firm.
13. Co jest szczególnie interesujące z punktu widzenia rynku?
13.1. Elektrolizer przestaje być jedynym centrum projektu
W pierwszej fazie rozwoju rynku uwaga koncentrowała się przede wszystkim na technologii elektrolizy: PEM czy alkaliczna, sprawność, degradacja, dynamiczna praca, koszt urządzenia.
Przy projektach 100–300 MW pojawia się jednak drugi problem:
jak zintegrować urządzenie z istniejącym zakładem przemysłowym i infrastrukturą energetyczną?
Przykłady SALCOS, HYROS, UPHY LARGE i GET H2 pokazują różne odpowiedzi na to pytanie. (Convex)
13.2. Lokalizacja ma znaczenie równie duże jak technologia
WAL korzysta z lokalizacji w Lubminie i planowanego połączenia z siecią Flow.
HYROS znajduje się w porcie Rostock.
SALCOS jest zintegrowany z zakładem stalowym Salzgitter.
UPHY LARGE ma połączenie z infrastrukturą OMV i rafinerią Schwechat.
GET H2 NUKLEUS jest rozwijany w istniejącym kompleksie energetycznym RWE w Lingen.
W każdym przypadku projekt powstaje wokół konkretnego systemu energetycznego i przemysłowego, a nie tylko wokół samego elektrolizera.
14. Najważniejsza lekcja dla projektów wodorowych w Polsce
Z punktu widzenia Polski interesujący jest przede wszystkim model organizacyjny.
Projekt wodorowy wymaga nie tylko:
producenta elektrolizera
ale również:
inwestora + projektanta + EPC + infrastruktury energetycznej + infrastruktury H₂ + odbiorcy + pozwoleń + finansowania.
W Niemczech przykłady WAL i GET H2 pokazują dodatkowo znaczenie infrastruktury przesyłowej.
GASCADE podaje, że pod koniec 2025 r. uruchomiono około 400 km przekształconej infrastruktury wodorowej w ramach Flow, a dalsza rozbudowa ma łączyć kolejne regiony przemysłowe. (GASCADE)
Nie oznacza to, że każdy projekt wodorowy potrzebuje krajowego gazociągu H₂. Pokazuje jednak, że w przypadku dużych instalacji odbiór wodoru musi być zaprojektowany równie konkretnie jak jego produkcja.
15. Wnioski
Analiza portfolio convex ZT nie pozwala stwierdzić, że jedna firma odpowiada za całą inżynierię przedstawionych projektów. Pokazuje coś bardziej interesującego.
W wielkoskalowych inwestycjach wodorowych praca jest rozproszona pomiędzy wiele specjalistycznych podmiotów.
Producent elektrolizera dostarcza technologię.
EPC integruje instalację.
Inwestor zapewnia kapitał i definiuje projekt.
Operator infrastruktury odpowiada za transport.
Odbiorca przemysłowy określa wymagania dotyczące wykorzystania wodoru.
A wyspecjalizowane biura projektowe wykonują określone elementy dokumentacji, konstrukcji, pozwoleń, przetargów i integracji.
Właśnie ta warstwa jest często niewidoczna w komunikatach o „100 MW nowej elektrolizy”.
Tymczasem bez niej nie da się przejść od technologii pokazanej w katalogu do fizycznej instalacji przemysłowej.
Najważniejsza obserwacja
Skalowanie gospodarki wodorowej nie jest wyłącznie problemem technologii elektrolizy. Jest również problemem integracji wielu branż inżynieryjnych.
Portfolio convex ZT – od Wind2Hydrogen, przez Power-to-Gas Riga i GET H2, po SALCOS, HYROS, UPHY LARGE i WAL – dobrze pokazuje tę zmianę.
Nie jest to dowód, że każdy projekt wodorowy będzie ekonomicznie uzasadniony.
Nie jest to również dowód na rentowność poszczególnych inwestycji.
Jest natomiast konkretnym przykładem tego, jak wygląda zaplecze projektowe potrzebne do budowy instalacji wodorowych o skali od kilkudziesięciu do kilkuset megawatów.
