Jak przygotować kawernę solną do magazynowania wodoru
Od magazynu gazu ziemnego do infrastruktury H₂. Co z niemieckiego projektu wynika dla Polski?
Magazynowanie wodoru w kawernach solnych jest jedną z technologii, które mogą połączyć produkcję wodoru, import, sieci przesyłowe i jego późniejsze wykorzystanie. Nie jest to jednak wyłącznie problem geologii. Równie ważne są instalacje powierzchniowe: sprężanie, oczyszczanie, osuszanie, pomiar jakości gazu oraz dostosowanie całego układu do wymagań sieci przesyłowej.
Dobrym przykładem jest projekt EWE GASSPEICHER w Huntorf w Dolnej Saksonii. Istniejąca kawerna gazu ziemnego jest przekształcana do magazynowania wodoru. We wrześniu 2026 r. EWE powierzyło firmie Bilfinger wykonanie instalacji uzdatniania i osuszania wodoru. Będzie to pierwsze komercyjne zastosowanie technologii H2Dry firmy Bilfinger.
Projekt jest interesujący również z polskiej perspektywy. Polska posiada działające magazyny kawernowe w Mogilnie i Kosakowie, a Państwowy Instytut Geologiczny wskazuje oba obszary jako szczególnie perspektywiczne pod względem techniczno-geologicznym dla dalszego rozwoju kawernowej infrastruktury magazynowej. Nie oznacza to jednak, że polskie magazyny gazu mogą zostać po prostu przełączone na wodór. Konieczne byłyby dodatkowe badania, projektowanie, wymagania jakościowe i odpowiednie ramy prawne.
1. Huntorf – projekt o znaczeniu większym niż sama kawerna
EWE GASSPEICHER przekształca jedną z istniejących kawern w Huntorf w magazyn wodoru. Według aktualnych materiałów EWE obiekt ma zapewnić około 16 mln m³ pojemności roboczej i około 70 GWh energii zmagazynowanej w wodorze.
Uruchomienie magazynu jest obecnie planowane na 2028 r. Starsze materiały EWE wskazywały rok 2027, dlatego w przypadku tego projektu warto posługiwać się najnowszym harmonogramem.
Huntorf nie jest projektem budowanym od zera. Jego znaczenie polega właśnie na wykorzystaniu istniejącej infrastruktury kawernowej i przystosowaniu jej do innego gazu.
To ważne rozróżnienie.
Przejście z gazu ziemnego na wodór nie oznacza jedynie opróżnienia kawerny i rozpoczęcia zatłaczania H₂. Wodór ma inne właściwości fizykochemiczne niż gaz ziemny, dlatego cały system – od odwiertu po instalacje naziemne i punkt połączenia z siecią – musi zostać oceniony pod kątem nowego medium.
EWE posiada 37 kawern solnych i deklaruje, że stanowią one ponad 15% niemieckich kawern potencjalnie nadających się do przyszłego magazynowania wodoru. To daje spółce dużą bazę infrastrukturalną do rozwoju tego typu projektów.
2. Od HyCavmobil do wielkoskalowego magazynu
Huntorf nie jest pierwszym doświadczeniem EWE z magazynowaniem wodoru w kawernach.
Wcześniejszym etapem był projekt HyCavmobil w Rüdersdorf, w którym wykorzystano testową kawernę o objętości około 500 m³.
Doświadczenia z tego projektu mają zostać wykorzystane przy przejściu do znacznie większej skali. W materiałach dotyczących projektu pojawia się porównanie do kawern rzędu około 500 000 m³, czyli około tysiąc razy większych pod względem objętości geometrycznej.
Nie należy jednak utożsamiać tej wartości z około 16 mln m³ gazu roboczego podawanymi dla Huntorf. Są to dwie różne wielkości: objętość geometryczna kawerny oraz objętość gazu możliwa do wykorzystania w określonych warunkach ciśnienia i eksploatacji.
To właśnie skalowanie pozostaje jednym z najważniejszych aspektów całego przedsięwzięcia.
3. H2Dry – wodór z kawerny trzeba odpowiednio uzdatnić
Jednym z elementów, które łatwo pominąć w dyskusji o magazynowaniu wodoru, jest jego uzdatnianie po wydobyciu z kawerny.
Woda znajdująca się w strumieniu gazu może powodować problemy w instalacjach przesyłowych i urządzeniach technologicznych. Dlatego przed przekazaniem wodoru do dalszego systemu konieczne jest osiągnięcie określonej specyfikacji jakościowej.
Właśnie za ten element Huntorf odpowiadać będzie Bilfinger.
21 września 2026 r. EWE ogłosiło, że Bilfinger otrzymał kontrakt obejmujący inżynierię, instalację i uruchomienie instalacji uzdatniania wodoru. Jednocześnie EWE potwierdziło, że H2Dry będzie po raz pierwszy zastosowany komercyjnie.
H2Dry wykorzystuje proces absorpcyjnego usuwania wody z wodoru. Technologia jest powiązana z dobrze znaną w przemyśle gazowym koncepcją osuszania gazu przy wykorzystaniu ciekłego absorbentu.
Dla instalacji demonstracyjnej Bilfinger podaje zakres pracy około:
- 10–100 barg,
- 100–1000 Nm³/h,
- 20–40 mg H₂O/Nm³ gazu na wyjściu,
- punkt rosy od około -50 do -10°C.
Producent deklaruje możliwość skalowania rozwiązania do znacznie większych przepływów.
W przypadku Huntorf szczególnie istotne jest jednak nie samo urządzenie, ale jego dopasowanie do całego łańcucha technologicznego.
4. Dlaczego osuszanie wodoru jest problemem inżynieryjnym?
Wodór opuszczający magazyn podziemny nie jest automatycznie gazem o jakości wymaganej przez odbiorcę lub sieć.
W praktyce operator musi odpowiedzieć na kilka pytań:
- Jaką zawartość wody może mieć wodór opuszczający magazyn?
- Jaki punkt rosy jest wymagany przed wtłoczeniem do sieci?
- Jakie zanieczyszczenia mogą pojawić się w strumieniu gazu?
- Czy wymagania jakościowe są takie same dla wodoru magazynowanego i wodoru przesyłanego?
- Ile energii będzie potrzebne do uzdatniania gazu?
- Jakie będą koszty inwestycyjne i eksploatacyjne instalacji?
To dlatego nie można sprowadzać problemu do prostego stwierdzenia: „kawerna nadaje się do wodoru”.
Kawerna jest tylko jednym elementem systemu.
5. TEG, TSA, PSA – nie istnieje jedna uniwersalna metoda osuszania
H2Dry Bilfingera jest rozwiązaniem wykorzystującym absorpcję. W przemyśle stosowane są jednak również inne technologie osuszania.
Absorpcja
W przypadku technologii wykorzystujących ciekły absorbent gaz kontaktuje się z cieczą pochłaniającą wodę. Po procesie absorpcji ciecz może być regenerowana i ponownie wykorzystywana.
Rozwiązania tego typu są dobrze znane z przemysłu gazowego.
Adsorpcja na sitach molekularnych
Drugą grupą są adsorbenty stałe, między innymi sita molekularne.
Mogą one być stosowane wtedy, gdy wymagane jest bardzo głębokie osuszenie gazu. W takich instalacjach konieczna jest jednak okresowa regeneracja złoża, co wpływa na konstrukcję urządzenia, zużycie energii i koszty eksploatacyjne.
PSA
W układach PSA regeneracja adsorbentu odbywa się poprzez zmianę ciśnienia. Technologia ta jest szeroko wykorzystywana w procesach separacji gazów, choć jej zastosowanie należy dobierać do konkretnej specyfikacji procesu.
Układy wielostopniowe
Możliwe jest również zastosowanie kilku stopni uzdatniania. W takim przypadku pierwszy stopień może ograniczać obciążenie kolejnego urządzenia.
Nie oznacza to jednak, że układ TEG + sito molekularne jest automatycznie właściwą konfiguracją dla każdego magazynu wodoru.
Konfiguracja instalacji powinna wynikać z wymaganej specyfikacji gazu, parametrów pracy magazynu i punktu odbioru wodoru.
To właśnie ten aspekt jest szczególnie istotny przy planowaniu podobnych instalacji w Polsce.
6. Sprężanie – drugi kluczowy element instalacji
Kolejnym elementem Huntorf są sprężarki.
EWE zamówiło w Neuman & Esser urządzenia przeznaczone do zatłaczania i odbioru wodoru z magazynu. W projekcie wykorzystywane są poziome sprężarki tłokowe przystosowane do pracy z wodorem.
Warto przy tym oddzielić urządzenia przeznaczone dla samego magazynu od znacznie większego zamówienia dotyczącego elektrolizera EWE w Emden.
Nie jest to jeden wspólny układ sprężania.
Sprężanie wodoru jest jednym z elementów, które będą miały bezpośredni wpływ na sprawność całego magazynu. Każdy cykl zatłaczania i odbioru wiąże się bowiem z pracą urządzeń naziemnych, a więc również ze zużyciem energii.
Z punktu widzenia ekonomiki magazynu istotne będą nie tylko:
CAPEX kawerny + CAPEX instalacji naziemnych
ale również:
energia na sprężanie + uzdatnianie + eksploatacja + liczba cykli w roku.
7. Huntorf jest częścią większego systemu
Magazyn nie jest samodzielną inwestycją.
Huntorf stanowi element programu Clean Hydrogen Coastline, który łączy:
- produkcję wodoru,
- magazynowanie,
- transport,
- infrastrukturę sieciową,
- wykorzystanie wodoru.
Program otrzymał wsparcie w ramach europejskiego IPCEI.
Dla całego projektu znaczenie ma więc nie tylko sama możliwość magazynowania H₂, ale również możliwość przemieszczania go pomiędzy miejscem produkcji, siecią oraz odbiorcami.
Właśnie dlatego magazyn może pełnić funkcję bufora pomiędzy niestabilną produkcją wodoru, importem i zapotrzebowaniem odbiorców.
8. Emden – produkcja wodoru i rozwój infrastruktury
Drugim ważnym elementem programu EWE jest elektrolizer w Emden.
Projekt zakłada instalację o mocy 320 MW. EWE rozwija go jako część szerszej infrastruktury wodorowej północno-zachodnich Niemiec.
W tym przypadku również należy oddzielić poszczególne elementy inwestycji. Bilfinger realizuje prace związane z konstrukcjami, rurociągami i montażem infrastruktury, natomiast Siemens Energy dostarcza zasadniczą technologię elektrolizy.
W aktualnych materiałach EWE uruchomienie instalacji jest związane z rokiem 2028.
Jest to przykład tego, dlaczego przy analizie projektów wodorowych trzeba zwracać uwagę na datę źródła. Harmonogramy dużych inwestycji są aktualizowane wraz z postępem prac.
9. Status Huntorf we wrześniu 2026 r.
Według najnowszych informacji EWE projekt znajduje się w zaawansowanej fazie realizacji.
W materiałach projektu wskazywane są m.in.:
- zakończenie projektowania szczegółowego,
- zakończenie zamówień,
- rozpoczęcie prac budowlanych,
- przeprowadzone działania związane z kawerną K1,
- testy związane z wykorzystaniem wodoru,
- dalsze prace przy odwiercie i infrastrukturze naziemnej.
Jednocześnie EWE wskazuje na znaczenie dalszego rozwoju sieci wodorowej oraz odpowiednich warunków regulacyjnych i ekonomicznych.
Aktualny termin rozpoczęcia pracy magazynu to 2028 r.
10. Co ten projekt oznacza dla Polski?
Polska nie zaczyna od zera.
Państwowy Instytut Geologiczny wskazuje, że w Polsce funkcjonują obecnie dwa zespoły kawern przeznaczone do magazynowania gazu ziemnego:
- KPMG Mogilno,
- KPMG Kosakowo.
We wrześniu 2026 r. PIG-PIB podawał, że Mogilno obejmuje 14 kawern, a Kosakowo 10. Pojemność czynna Mogilna wynosi około 580,92 mln m³, natomiast Kosakowa około 296,8 mln m³. Od 2024 r. właścicielem obu obiektów jest GAZ-SYSTEM, a operatorem systemu magazynowania pozostaje Gas Storage Poland.
To oznacza, że Polska posiada już doświadczenie w budowie i eksploatacji infrastruktury kawernowej.
Nie oznacza to jednak, że istniejące magazyny gazu mogą zostać bezpośrednio przekształcone w magazyny wodoru.
11. Geologia jest atutem, ale nie rozwiązuje całego problemu
W publikacji PIG-PIB z 2024 r. wskazano obszary Mogilno II i Mechelinki jako szczególnie perspektywiczne z punktu widzenia techniczno-geologicznego rozwoju infrastruktury kawernowej.
Autor zwraca uwagę między innymi na:
- istniejącą infrastrukturę ługowniczą,
- doświadczenie w poborze wody,
- zagospodarowanie solanki,
- dobre rozpoznanie geologiczne,
- potencjalnie niższe nakłady w porównaniu z lokalizacjami greenfield.
To istotna przewaga Polski.
Jednocześnie magazynowanie wodoru wymaga osobnej oceny.
Wodór różni się od gazu ziemnego właściwościami fizykochemicznymi. Przy projektowaniu trzeba więc uwzględnić m.in. zachowanie soli, materiały, cementy, instalacje odwiertowe, urządzenia powierzchniowe i wymagania dotyczące jakości gazu.
Istnienie kawerny gazowej nie jest samo w sobie dowodem gotowości do magazynowania wodoru.
12. Mogilno i Kosakowo mają różne potencjalne funkcje
Obie lokalizacje mogą być interesujące, ale ich potencjalne uzasadnienie nie musi być takie samo.
Mogilno
PIG-PIB wskazuje na korzystne położenie względem planowanego Nordycko-Bałtyckiego Korytarza Wodorowego.
Jeżeli infrastruktura tego korytarza powstanie w zakładanej skali, magazynowanie wodoru w rejonie Mogilna może być analizowane w kontekście infrastruktury tranzytowej i systemowej.
Kosakowo
Kosakowo znajduje się natomiast w północnej Polsce, w pobliżu obszaru rozwoju energetyki morskiej.
PIG-PIB wskazuje, że lokalizacja Mechelinek może być interesująca w kontekście przyszłego magazynowania nadwyżek energii związanych z rozwojem morskiej energetyki wiatrowej.
Nie należy jednak traktować tych funkcji jako przesądzonych modeli biznesowych. Są to potencjalne zastosowania wynikające z położenia geograficznego i planowanej infrastruktury.
13. Nordycko-Bałtycki Korytarz Wodorowy
Jednym z projektów, które mogą zmienić znaczenie polskiej infrastruktury wodorowej, jest Nordycko-Bałtycki Korytarz Wodorowy.
Koncepcja zakłada połączenie Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski i Niemiec.
Według operatorów projektu analizowana trasa ma mieć około 2500 km, a docelowy potencjał przesyłowy szacowany jest na około 2,7 mln ton wodoru rocznie do 2040 r.
Nie oznacza to jednak, że taka ilość wodoru będzie faktycznie przepływała przez każdy element polskiej infrastruktury.
To warto podkreślić.
Parametr 2,7 mln ton rocznie opisuje potencjał całego planowanego korytarza, a nie przepustowość konkretnego magazynu w Mogilnie czy Kosakowie.
Dlatego wszelkie szczegółowe warianty dotyczące przepływów przez poszczególne polskie lokalizacje należy traktować jako scenariusze planistyczne, a nie jako obecne parametry działającej infrastruktury.
14. Alternatywa dla kawern: sczerpane złoża gazu
Kawerny solne nie są jedyną możliwością.
W Polsce prowadzone były również badania dotyczące wykorzystania sczerpanych złóż gazu ziemnego do magazynowania wodoru lub mieszaniny gazu ziemnego z wodorem.
Przykładem są prace badawcze INiG-PIB dotyczące magazynowania mieszaniny zawierającej około 90% gazu ziemnego i do 10% wodoru w strukturach zapadliska przedkarpackiego.
To zupełnie inna koncepcja niż magazynowanie czystego wodoru w kawernie solnej.
W przypadku sczerpanych złóż trzeba analizować między innymi:
- reakcje wodoru ze skałą i płynami złożowymi,
- zachowanie mikroorganizmów,
- możliwość powstawania dodatkowych produktów,
- szczelność,
- zmianę parametrów gazu,
- kompatybilność istniejącej infrastruktury.
Dlatego rozwiązania tego typu pozostają odrębnym kierunkiem badawczym.
15. Najważniejsza lekcja z Huntorf dla Polski
Huntorf pokazuje, że magazyn wodoru należy traktować jako kompletny system technologiczny, a nie jako samą podziemną przestrzeń magazynową.
System obejmuje co najmniej:
kawernę → odwiert → instalację odbioru gazu → separację/uzdatnianie → osuszanie → sprężanie → pomiar jakości → połączenie z siecią.
Dopiero wszystkie te elementy razem tworzą funkcjonalny magazyn wodoru.
Dlatego przy analizie potencjalnego projektu w Polsce nie wystarczy odpowiedzieć na pytanie:
„Czy mamy odpowiednią kawernę?”
Trzeba odpowiedzieć na znacznie więcej pytań:
- jaka będzie pojemność robocza H₂?
- ile cykli rocznie będzie możliwe?
- jaka będzie wydajność zatłaczania?
- jaka będzie wydajność odbioru?
- jaka będzie specyfikacja wodoru?
- jaki punkt rosy będzie wymagany?
- jakie będą wymagania Gaz-Systemu?
- jaką technologię osuszania należy zastosować?
- ile energii pochłonie sprężanie?
- jaki będzie CAPEX?
- jaki będzie OPEX?
- kto będzie właścicielem wodoru?
- kto będzie korzystał z magazynu?
- jaka będzie cena usługi magazynowania?
Dopiero odpowiedź na te pytania pozwoli ocenić ekonomiczną zasadność inwestycji.
16. Co można dziś powiedzieć o Polsce?
Na podstawie dostępnych danych można sformułować kilka ostrożnych wniosków.
1. Polska ma bazę geologiczną i infrastrukturalną
Mogilno i Kosakowo są działającymi magazynami kawernowymi. Polska ma więc doświadczenie, którego nie trzeba budować od podstaw.
2. Nie oznacza to gotowości do magazynowania H₂
Technologia musi zostać zweryfikowana dla wodoru, a instalacje powierzchniowe odpowiednio zaprojektowane.
3. Dobór osuszania powinien być podporządkowany specyfikacji gazu
Nie ma podstaw, aby z góry zakładać, że polski magazyn powinien zastosować dokładnie H2Dry, TSA, PSA albo ich kombinację.
Najpierw musi być znana wymagana jakość wodoru na wyjściu z magazynu.
4. Mogilno i Kosakowo mają różne potencjalne przewagi
Mogilno może być analizowane w kontekście infrastruktury przesyłowej i planowanego korytarza północ–południe.
Kosakowo ma natomiast interesujące położenie względem przyszłej infrastruktury offshore wind.
5. Nie należy powielać starych harmonogramów jako aktualnych
W starszych materiałach dotyczących polskiego projektu demonstracyjnego w Mogilnie pojawiały się terminy 2027 oraz 2029–2031. Nie należy jednak traktować ich jako aktualnego harmonogramu inwestycyjnego bez potwierdzenia przez obecnego właściciela i operatora infrastruktury.
6. Największą niewiadomą pozostaje ekonomika
Sama dostępność kawerny nie przesądza o opłacalności magazynu.
Dla przyszłego projektu kluczowe będą:
CAPEX + OPEX + koszt energii + wykorzystanie magazynu + liczba cykli + cena usługi magazynowania + wartość elastyczności dla systemu.
17. Huntorf nie jest jeszcze dowodem na opłacalność magazynowania wodoru
To ważne zastrzeżenie.
Projekt EWE pokazuje, że technicznie możliwe jest przejście od istniejącej kawerny gazu ziemnego do infrastruktury przygotowanej do magazynowania wodoru.
Nie dowodzi jednak automatycznie, że każdy podobny projekt będzie ekonomicznie opłacalny.
Huntorf jest częścią znacznie większego programu infrastrukturalnego i korzysta ze wsparcia publicznego w ramach IPCEI.
Dlatego kopiowanie niemieckiego modelu do Polski wymaga osobnej analizy ekonomicznej.
Najbardziej interesującym pytaniem nie jest więc:
„Czy Polska może zbudować magazyn wodoru?”
Na poziomie technologicznym odpowiedź brzmi: są ku temu przesłanki i odpowiednia baza geologiczna.
Znacznie trudniejsze pytanie brzmi:
„Czy istnieje wystarczający popyt na usługę magazynowania wodoru, aby uzasadnić koszt przystosowania kawerny i infrastruktury naziemnej?”
I właśnie tego nie rozstrzyga jeszcze projekt Huntorf.
18. Wnioski
Huntorf jest interesującym przykładem przejścia od klasycznej infrastruktury gazowej do infrastruktury wodorowej.
Najważniejsza lekcja nie dotyczy jednak samej kawerny.
EWE pokazuje cały łańcuch:
magazynowanie → odbiór wodoru → sprężanie → uzdatnianie → osuszanie → sieć → odbiorca.
Kontrakt z Bilfingerem jest szczególnie interesujący dlatego, że pokazuje znaczenie infrastruktury, która pozostaje niewidoczna w prostych opisach magazynowania wodoru. Sama przestrzeń pod ziemią nie wystarczy. Wodór trzeba odpowiednio przygotować do dalszego transportu.
Dla Polski oznacza to, że dyskusja o Mogilnie czy Kosakowie powinna wyjść poza pytanie o samą pojemność kawern.
Potrzebne są analizy obejmujące:
geologię + odwierty + materiały + sprężanie + osuszanie + jakość wodoru + sieć przesyłową + CAPEX + OPEX + wykorzystanie magazynu.
Polska posiada już część infrastrukturalnych i geologicznych fundamentów takiego systemu. Nie ma jednak podstaw, aby uznać, że gotowy model niemiecki można bezpośrednio przenieść na polski rynek.
Huntorf pokazuje raczej jak złożony jest proces przejścia od magazynu gazu do magazynu wodoru.
I właśnie dlatego jest wartościowym case study dla polskiego rynku.
Zastrzeżenia metodologiczne
W przypadku danych dotyczących Polski należy rozróżnić informacje aktualne od historycznych.
Parametry istniejących magazynów Mogilno i Kosakowo zostały zestawione z aktualnymi materiałami PIG-PIB. Oceny perspektywiczności lokalizacji pochodzą z publikacji PIG-PIB z 2024 r.
Starsze informacje o harmonogramach demonstracyjnego magazynu wodoru w Mogilnie nie zostały potraktowane jako aktualny harmonogram inwestycyjny.
W przypadku Huntorf priorytet otrzymały najnowsze materiały EWE z września 2026 r., które wskazują 2028 r. jako termin rozpoczęcia funkcjonowania magazynu oraz potwierdzają komercyjne wdrożenie H2Dry Bilfingera.
Źródła
- EWE AG, EWE awards Bilfinger contract for hydrogen treatment in Huntorf, Germany, 21.09.2026.
- Bilfinger, H2DRY – Hydrogen Drying Technology.
- EWE GASSPEICHER / IPCEI Hydrogen Insights, Clean Hydrogen Coastline – H2S Huntorf, 2026.
- EWE AG, materiały dotyczące Clean Hydrogen Coastline.
- NEUMAN & ESSER, materiały dotyczące sprężarek dla projektu EWE.
- PIG-PIB, Kawernowe podziemne magazyny gazu w Polsce – teraźniejszość i przyszłość, Przegląd Geologiczny, 2024, DOI 10.7306/2024.38.
- PIG-PIB, Magazyny kawernowe w Polsce, aktualizacja 08.09.2026.
- PIG-PIB, materiały dotyczące podziemnych magazynów.
- Miziołek M., Filar B., Kwilosz T., Magazynowanie wodoru w sczerpanych złożach gazu ziemnego, Nafta-Gaz, 2022.
- GAZ-SYSTEM, materiały dotyczące Nordycko-Bałtyckiego Korytarza Wodorowego.
- Dokumenty dotyczące Nordic-Baltic Hydrogen Corridor oraz krajowych korytarzy wodorowych.
- Materiały PGNiG dotyczące wcześniejszych koncepcji demonstracyjnego magazynu wodoru w Mogilnie – wykorzystywane wyłącznie jako źródła historyczne.
Co poprawiłem względem Twojej wersji
Najważniejsza zmiana to nie „upiększenie” tekstu, tylko oczyszczenie go z miejsc, które mogłyby zostać zakwestionowane przez inżyniera albo przedstawiciela operatora.
Szczególnie usunąłem/zmieniłem:
- stwierdzenie, że regulacje są „głównym” czynnikiem opóźniającym Polskę;
- przedstawianie 0,5 mln t H₂/rok jako parametru infrastruktury;
- przedstawianie Mogilna i Kosakowa jako już formalnie ustanowionych węzłów NBHC;
- stare daty Mogilna 2027/2029–2031 jako aktualny harmonogram;
- zbyt kategoryczne stwierdzenie o ekonomicznej przewadze TEG przy 50 ppmv;
- twierdzenie, że TEG + sita molekularne to standard dla magazynowania H₂;
- pomieszanie 500 000 m³ objętości kawerny z 16 mln Nm³ gazu roboczego;
- 2027 jako aktualny termin dla Emden;
- marketingowe wnioski typu „H2Dry jest rozwiązaniem dla Polski”.
Aktualne dane PIG-PIB są szczególnie ciekawe: we wrześniu 2026 r. PIG nadal wskazuje Mogilno (14 kawern) i Kosakowo (10 kawern) jako działające magazyny, a jednocześnie potwierdza korzystne warunki geologiczne Polski. (PGI) Publikacja PIG-PIB z 2024 r. rzeczywiście wskazuje Mogilno II i Mechelinki jako szczególnie perspektywiczne lokalizacje techniczno-geologiczne. (PGI)
